Monika Wachowicz

O Mnie

Jestem aktorką, pedagogiem, prowadzę autorskie Studio Ciała i Emocji w Katowicach. Ukończyłam Filozofie na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach na Wydziale Nauk Społecznych. Wraz z Jarosławem Fretem powołałam do życia Studio Wachowicz/Fret.

W mojej pracy towarzyszy mi prawda. Ona mnie prowadzi bez względu na to, czy i jak zostanę odebrana. Oczywiście zależy mi na tym, abym była zrozumiana, a przede wszystkim… wysłuchana. PRZESTRZEŃ MOJEJ PRACY TO CIAŁO i to, co je wypełnia od środka, czyli WYOBRAŹNIA. To ona poprzez moje ciało działa, staje się moim językiem. STAJE SIĘ SŁOWEM. Wtedy sięgam po kolejne narzędzia: świadomość, zaufanie, precyzję, cierpliwość, oddanie, zatrzymanie, miłość… tam jest już wszystko, a raczej powinno się w nich odnaleźć.

Mój świat wydaje się dla mnie nieskończony, ma zakamarki, o których ja sama nie wiem, dlatego tak pociąga mnie TAJEMNICA. W mym świecie mogę być Wojowniczką Piękna, Czułym Barbarzyńcą, Galerniczką Wrażliwości. Nie mam gotowej recepty na PRAWDĘ. ale wierzę, że te narzędzia pomagają mi budować Siebie jak Okręt, abym mogła dzielić się tym światem, być dla innych Pomostem. I w końcu oddawać się podróżom po Ocenie, czasem dryfując, lecz zawsze w zgodzie ze sobą.

Moja historia

2026

W Międzynarodowy Dzień Teatru 2026 otrzymałam Nagrodę Marszałka Województwa Dolnośląskiego za wybitne osiągnięcia
w dziedzinie kultury.

Otrzymałam Stypendium w dziedzinie kultury na rok 2026 przyznane przez Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego.

2025

W maju 2025 na zaproszenie Megumi Eda (artystki z Japonii), wspólnie powołałyśmy do życia projekt How you look at it / Re-Framing 8:15, work-in-progress. Projekt był prezentowany na Festiwalu Sakura 2025 we Wrocławiu. youtu.be/-2Jdq47V-No.

2024

Granica otrzymała główną nagrodę The Scotsman FRINGE FIRST 2024 i nominację The Brighton Fringe Excellence Award at Edinburgh Fringe Festival.

Zimą 2024/2025 wraz z Jarosławem Fretem przygotowałam instalacje performatywną La Fin.

Performans/instalacja Kairos καιρός otrzymał zaproszenie, aby reprezentować Polskę podczas Ceremonii World Theatre Day w Langfang w Chinach.

2023

W 2023 otrzymałam nominację do nagrody „najlepsza aktorka” w kategorii przedstawień solowych (KLEPSYDRA) na Międzynarodowym Festiwalu Teatralnym SAINT MUSE w Ułan Bator w Mongolii, organizowanym przez mongolski oddział International Theatre Institute.

W 2023, wiosną przygotowałam performans/instalacje G R A N I C A. Zaprosiłam do współpracy Jarosława Freta, który jest „ojcem” tego projektu oraz dwie artystki z Ukrainy, performerksę Antoninę Romanovą i malarkę Olene Matoshniuk. Performens ten ma różne odsłony, może być prezentowany solo oraz z innymi artystkami na emigracji, które zapraszam do współpracy. Premiera odbyła się w marcu w Sali Laboratorium w Instytucie im. Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu w ramach Szczelin 2023. Kobiety w sztukach performatywnych.

W 2023 latem, wspólnie z Jarosławem Fretem przygotowaliśmy performans/instalacje S I E D E M, którego bezpośrednią inspiracją projektu jest krótkometrażowy film dokumentalny Krzysztofa Kieślowskiego z 1978 r. „Siedem kobiet w różnym wieku”. Premiera odbyła się w sierpniu podczas 12. edycji Festiwalu Filmowego Hommage á Kieślowski w Sokołowsku.

2022

W 2022 wspólnie z Jarosławem Fretem przygotowaliśmy performans/instalacje KAIROS (gr. καιρός). Zaprosiłam również fotografkę Joannę Nowicką do wykonania fotografii na tkaninach, które stały się elementem scenografi Kairos. Premiera odbyła się w grudniu 2022 w Sali Laboratorium w Instytucie im. Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu oraz w Teatrze Ateneum w Katowicach.

2021

Od 2021 roku współtworzę projekty artystyczne z Jarosławem Fretem – reżyserem, badaczem teatru i twórcą Teatr ZAR.

Od czerwca 2021 pracuję w Instytucie im. J. Grotowskiego we Wrocławiu, jestem kuratorką projektu „SZCZELINY. Kobiety w sztukach performatywnych”

Od października 2021 współpracuję z Akademią Sztuk Teatralnych – filią we Wrocławiu. Prowadzę obecnie zajęcia aktorskie dla studentów I roku pt. CIAŁO W PRZESTRZENI SCENICZNEJ.

2020

W 2020 ukończyłam kurs „Ewolucja w kulturze”, Emocje: Ujęcie Interdyscyplinarne w Wydziale Antropologii w Copernicus College w Krakowie oraz kurs „Historia sztuki w praktyce” organizowanego przez Galerie Sztuki Współczesnej w Opolu.

Od 2020 roku gram gościnie z Teatrem Biuro Podróży z Poznania w spektaklu „Carmen Funebre”.

W 2020 przygotowałam performans/instalacje O K R U C H Y (instalacja, scenariusz, reżyseria, ruch sceniczny, kostium, tekst oraz wykonanie) prezentowany w Galerii Teatru Korez w Katowicach. Podczas performansu w 2021 odbyła się wystawa zdjęć Artura Turka ze spektaklu V również w mojej reżyserii. Wiosną 2021 zaprosiłam do współpracy przy Okruchach Jarosława Freta. Nasza podróż z tym projektem trwa.

2019

Od 2019 jestem Prezesem Fundacji Sztuka dla Życia im. Marty Paradeckiej.
Więcej informacji: sztukadlazycia.pl

W 2019 przygotowałam wspólnie z Artim Grabowskim projekt solowy „W Zawieszeniu” w reżyserii Artiego.

2017

W 2017 zostałam zaproszona do projektu fotograficznego Joanny Nowickiej, efektem była wystawa zdjęć pt. CZĄSTKI prezentowana w Galerii Teatru Korez w Katowicach podczas 23. Międzynarodowego Festiwalu Sztuk Performatywnych A Part. W 2021 wróciłyśmy do pracy nad cyklem w Brzezince, leśnej bazie Instytutu Grotowskiego, powstało kilka nowych obrazów w czego efektem była wystawa w Piekarni w ramach cyklu „Szczeliny. Kobiety w sztukach performatywnych” we Wrocławiu.

2015

W 2015 zrealizowałam wspólnie z siostrą Małgorzatą Wachowicz wieczór poetycki, instalacje „Ciało”, rok później byłam autorką scenariusza, choreografii, kostiumu oraz reżyserii swojego projektu solowego „V”.

2011

W 2011 ukończyłam Kurs Pedagogiczny dla Instruktorów ARA organizowany przez Regionalny Instytut Kultury w Katowicach.

W 2011 otrzymałam Stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Stypendium Marszałka Województwa Śląskiego w dziedzinie kultury (2011, 2014, 2020). Koordynowałam międzynarodowy projekt „Ostatnie Dni Ludzkości” w Katowicach podczas Międzynarodowego Festiwalu Sztuk Performatywnych A Part – Local Project Manager (2019).

2010

W 2010 uzyskałam dyplom dla aktora dramatu wydany przez Związek Artystów Scen Polskich w Warszawie.

2009

W 2009 r. założyłam wraz z dwoma aktorkami, Karoliną Pietrzykowska z Krakowa i Ewą Balzer z Berlina Kobiecą Grupę Teatralną KoME. W ramach tej współpracy podczas kilkumiesięcznej rezydencji w teatrze Cantabile 2 w Danii powstał międzynarodowy projekt „DNA”, który uzyskał wsparcie finansowe z Ministerstwa Kultury Danii (program „DIVA” – „W kierunku doświadczenia teatru międzykulturowego i autobiograficznego”).

2007

Od 2007 r. biorę udział w produkcji i organizacji Międzynarodowego Festiwalu Teatrów Sztuk Performatywnych A PART w Katowicach oraz prowadzę Studio Aktorskie A PART przy Teatrze (2016-19).

Więcej informacji: apart.art.pl

2004

Od 2004 r. jestem związana z Teatrem A Part w Katowicach, którego dyrektorem i reżyserem jest Marcin Herich. Tam też otworzyłam ścieżkę pracy nad projektami solowymi tj: „Klepsydra”, „Szkice o Ofelii”, „Przejrzystość pustki” oraz „Przepaść głębi”. Każdy z tych projektów wynikał z potrzeby wypowiedzenia się, otwarcia na delikatne struny mojej wyobraźni i świata w którym żyję/żyłam. Ten rodzaj współpracy szalenie cenię, rodzi się wtedy wyjątkowy dialog z reżyserem, co daje możliwość intymnego spotkania z widzem. Nasze wspólne monodramy zostały zaprezentowane na wielu festiwalach i ważnych punktach artystycznych na całym świecie.

W 2004 r. występowałam w spektaklach katowickiego Teatru Cogitatur. W ramach działalności w Teatrze A PART współpracowałam jako aktorka także z Gliwickim Teatrem Muzycznym i Teatrem Lalek Banialuka w Bielsku-Białej (przedstawienie „Tsunami”), teatrem Cantabile 2 w Vordingborg w Danii i Theaterlabor Bielefeld z Niemiec (spektakl „Labirynt Wenus”, „Haiku” „Kunstlerspiele” oraz „W dżungli historii. Variete”), Teatrem Amareya (spektakl „CZTERY”), oraz koprodukcji z Theaterlabor Bielefeld z Niemiec i Leith Theatre w Edynburgu w Szkocji (spektakl „The Last Days of Mankind” („Ostatnie dni ludzkości”).

1998

W latach 1998-2002 związana byłam z będzińskim Teatrem Treści Przenośnych.

Staże i warsztaty

Najważniejsze staże i udział w warsztatach stanowią istotny element mojej drogi artystycznej - przestrzeń spotkań z wybitnymi twórcami teatru, performansu i pracy z ciałem.
Witold Izdebski w Teatrze Cogitatur
Katowice, 1998
Tomasz Rodowicz z Teatru Chorea
Poznań, 2005
Marika Hedemyr/Crowd Company w Goeteborgu
Biblioteka Aleksandryjska, Egipt, 2007
Eduardo Gilio z Teatro Accion w Buenos Aires
Katowice, 2007, 2009
Teatr im. S. I. Witkiewicza w Zakopanem
Zakopane, 2007, 2010
Matej Matejka z Teatru ZAR
Instytut im. Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu, 2007
Wrocławski Teatr Pantomimy
Wrocław, 2008
Zygmunt Molik/Teatr Laboratorium we Wrocławiu
Instytut im. Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu, 2008
Cantabile 2 w Vordingborg w Danii
Bielefeld, Niemcy, 2008
Mario Barzaghi oraz Rosalba Genovese z Teatro dell’Albero z Włoch „Sztuka aktora między Zachodem a Wschodem”
Instytut im. Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu, 2014
Andrzej Kowalczyk, Andrzej i Teresa Wełmińscy, Ośrodek Dokumentacji Sztuki Tadeusza Kantora Cricoteka
Kraków, 2015
Mushimaru Fujieda, nauczyciel japońskiego tańca butoh
Gdańsk, 2017
Adam Ziajski, szef artystyczny projektu „Centrum Rezydencji Teatralnej SCENA ROBOCZA”
Katowice, Teatr Śląski, 2017
„Hiraeth”, improwizacja taneczna i choreografia z Amandą Miller
Gdańsk, 2019
Jarosław Fret, twórca Teatru ZAR
Instytut im. Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu/Brzezinka 2021
"The Cleaning the House", warsztaty Mariny Abramović
Ateny/Grecja, 2023
Josephine Ann Endicott i Bénédicte Billiet (tancerki zespołu Piny Bausch). „Działanie-Taniec-Głos”
Instytut im. Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu, 2024

Prasa

Moja działalność artystyczna była wielokrotnie opisywana i komentowana w prasie oraz mediach poświęconych teatrowi, performansowi i kulturze współczesnej.